Üç Arus ve Üç Damat


Sevda Önal Kılıç
FENOMEN KİTAPLAR

Doğu toplumları insana ve yaşama dair her ayrıntıyı hikâyeleştiren ortak bir  anlatı geleneğine sahiptir. Bu gelenek Osmanlı kültüründe mesnevilerle hayat bulmuştur. Mesneviler temelde vakaya dayalı ve tahkiye esaslı kurmaca anlatılardır. Özellikle iki kahramanlı aşk mesnevileri bir aşk hikâyesi etrafında kurgulanır ve hikâye ortak bir kültür ve geleneğin aşk anlayışı ile şekillenir.

Üç Arûs ve Üç Dâmât XVIII. yüzyılda kaleme alınmış realist bir mesnevidir. Şu an için bilinen ve müellif hattı olduğu tespit edilen tek nüshası Atatürk Üniversitesi Kütüphanesi Seyfettin Özege Kitaplığı  ASL 94-98 numarada kayıtlıdır.

Konu ve başlıklandırma itibarıyla özgün bir eser olan Üç Arûs ve Üç Dâmât mesnevisinde II. Selim zamanında İstanbul`da yaşanan veba salgınlarıyla başlatılan olay örgüsü realist zaman ve mekân unsurlarıyla gerçekçi bir anlatım sergilemektedir. Eserde vaka üç aşk hikâyesi etrafında şekillenir. Bu aşk hikayelerinin yolculuk macera ve kavuşma ekseninde devam eden serüvenleri; Osmanlı toplumunun gündelik hayatı bürokratik ilişkileri örf ve adetleri yeme içme ve eğlence kültürüne dair renkli ve zengin malzemelerle sunulmuştur.

Üç Arûs ve Üç Dâmât mesnevisi üzerine yapılan bu çalışma Giriş ve üç bölümden oluşmaktadır.

Giriş bölümü iki başlık altında hazırlanmıştır. İlk olarak Bir Anlatı Metni Olarak Mesnevi ve Gelenek İçinde Üç Arûs ve Üç Dâmât Mesnevisi başlığı altında  mesnevi nazım şeklinin aynı zamanda bir anlatı metni olarak türleşen özellikleri ortaya koyularak Üç Arûs ve Üç Dâmât mesnevisinin gelenek içindeki yeri incelenmiştir. Realist Mesneviler başlığında ise klasik Türk edebiyatında realist mesneviler hakkında genel bir değerlendirme yapılmıştır.

Çalışmanın birinci bölümü Serrâczâde Hasan Hâtif başlığına ayrılmıştır. Bu bölümde eserin müellifi Hâtif`in hayatı biyografik kaynaklardan elde edilen bilgiler ve külliyatında yer alan eserlerin incelemesiyle tespit edilmiş müellifin şiir sanatına dair görüşleri ortaya koyulmuş ve eserleri tanıtılmıştır.

Üç Arûs ve Üç Dâmât Mesnevisinin İncelemesi başlıklı ikinci bölümde öncelikle Üç Arûs ve Üç Dâmât mesnevisi Şekil Özellikleri itibarıyla değerlendirilmiş; metnin nazım şekli ve düzenlenişi vezni kafiye hususiyetleri ile dil ve imla özellikleri incelenmiştir. Muhteva Özellikleri başlığında öncelikle eserin geniş bir Özeti sunulmuş ardından Üç Arûs ve Üç Dâmât Mesnevisinin Realist Unsurları başlığında eserde tespit edilen realist unsurlar dikkatlere sunulmuştur. Tahkiyeli bir mesnevi olan Üç Arûs ve Üç Dâmât`ın kurgusal yapısı şahıslar kadrosu zaman ve mekân özellikleri modern öyküleme teknikleri çerçevesinde incelenmiştir. Eserde yer alan atasözleri ve deyimler ile edebi sanatlar klasik edebiyat bilgisi ve belagat unsurları dikkatiyle incelendikten sonra metinde yer alan açıklama gerektiren unsurlar Anlam Ögeleri (Açıklamalar) başlığı altında açıklanmış ilgili beyit numarası açıklamanın sonunda belirtilmiştir.  Bu bölümde ayrıca Üç Arûs ve Üç Dâmât mesnevisinde sıklıkla görülen halk kültürü örf ve adetler yeme içme ve eğlence anlayışına dair unsurlar Kültürel Unsurlar başlığı altında ele alınmıştır.

Üçüncü bölüm Üç Arûs ve Üç Dâmât Mesnevinin Transkripsiyonlu Metni başlıklıdır. Bu bölümde öncelikle eserin nüsha tanıtımı yapılmış ve transkripsiyonlu metnin kuruluşunda dikkat edilen hususlar belirtilmiştir. Ayrıca eserde yer alan bölüm başlıkları dil içi çevirileri ve orijinal metinde bulundukları sayfa numaralarını içeren bir metin fihristi bulunmaktadır. Alan araştırmacılarının yanı sıra daha geniş bir okuyucuyu kitlesinin faydalanması amacıyla metnin çeviri yazısının yanında Türkiye Türkçesine aktarımı da verilmiştir.

Transkripsiyonlu metnin ardından çalışmada yararlanılan Kaynaklar ile özel adlar Dizini ve okuyucunun gerektiğinde el yazması nüshayla karşılaştırabilmesi için çalışmanın sonuna eserin müellif hattı tek nüshasının tıpkıbasımı ilave edilmiştir.

 

 

Hamur Tipi : 2. Hamur

Sayfa Sayısı : 218

Ebat : 13,5 x 21

İlk Baskı Tarihi : 2020

Baskı Sayısı : 1. Baskı

Dil : Türkçe


Yorum Yap

Lütfen yorum yazmak için oturum açın ya da kayıt olun.
  • Üç Arus ve Üç Damat

  • Ürün Kodu: 9786059474702
  • Stok Durumu: Stokta var
  • 40,00TL -%20
  • 32,00TL